rss

De elektriseermachine van de SER

Algemeen

18 Jul 2013 | 15:43

3 comments

De voorzitter van de SER, Wiebe Draijer,  is ongetwijfeld een goede jongen. Geen hemelbestormende visionair, maar een keurige man, met een mooi cv. Ik moest me daarom ook eens even goed in de ogen wrijven toen hij vorige week naar buiten kwam met een persbericht over een niet-bestaand energieakkoord. Ondanks de komkommertijd nam het journaille niet de moeite om te kijken wat er nou werkelijk wel of niet was afgesproken, en zo kopten vrijwel alle landelijke dagbladen dat er ‘overeenstemming op hoofdlijnen’ was. Mijn eigen NRC beweerde in de zaterdagkrant: “de polder wordt groener”.  Quod non. Helaas.

Wat is er gebeurd met deze goedwillende, intelligente meneer? Waarom kiest hij de strategie van zijn opponenten en probeert hij ons een rad voor ogen te draaien? Hoe heeft hij het kunnen laten gebeuren dat zijn ambities binnen een halfjaar door werkgevers en energiebedrijven een doodlopende straat zijn ingereden? En dat Minister Kamp hem als een baksteen liet vallen?

Draijer is niet het eerste talent dat door de SER-machine wordt vermorzeld. Rinnooy Kan, zijn misschien nog intelligentere voorganger, zal na zijn SER-avontuur eeuwig een talent blijven. De heren delen wellicht een bepaalde naïviteit over de kracht van de polder, en de rol die de SER daarin kan spelen.

Ik heb het al eens eerder uitgelegd, maar doe het misschien nog maar een keer. De SER heeft in het verleden alleen akkoorden opgeleverd waar de onderhandelende partijen elkaar toezeggingen konden doen, die betaald werden uit de zak van degene die niet aan tafel zat: de belastingbetaler. De SER heeft ons land dan ook alleen maar schade opgeleverd. Onze grootbedrijven zijn kampioenen in geen belasting betalen en geen verantwoordelijkheid nemen voor opleidingen, en onze werknemers zijn kampioen ziek, arbeidsongeschikt en vervroegd uittreden. Maar dat terzijde.

Een mooi verhaal over hoe het een talent in een hem onwelgevallige omgeving kan vergaan, is ‘de elektriseermachine van professor Wimshurst’ van W.F. Hermans. De hoofdpersoon van het verhaal, Richard, denkt samen met zijn klasgenootjes bloemen te kunnen gaan planten in een strook grond rond de school. In eerste instantie gaat alles goed. Er wordt goed naar hem geluisterd:

Uit platte kistjes distribueerde de onderwijzeres kleine plantjes, vergeetmijnietjes, die wij in het tuintje mochten planten. Samen met Marinus Klein plantte ik die nietige plantjes in dat vieze tuintje. Waarom samen met Marinus Klein? Zijn handen waren niet alleen rood en grof, hij was ook dom. Dit had het voordeel dat hij luisterde naar wat ik zei. Hij was de enige jongen met wie ik goed kon opschieten, omdat hij mij geloofde. Dom, altijd de domste geweest, moet hij al een zekere dressuur van anderen hebben ondergaan, voor hij de enige werd met wie ik het kon vinden, omdat hij bereid was mij te gehoorzamen.

Maar al snel gaat het mis. Zijn klasgenootjes blijken toch niet zo van goede wil als hij gedacht had:

Tot mijn ontzetting zie ik, als ik terug ben, dat Marinus nu bezig is met iets waar ik geen woord over heb gezegd! Hij heeft in een emmertje zand uit de zandbak gehaald. Hij is bezig dit zand met zijn schep op de tuinaarde te strooien. ‘Zeg, ben je gek geworden, Marinus? Weet je net dat zand onvruchtbaar is? Wil jij de bloemen doodmaken op die manier?’ Hij gaat rustig verder wit zand over de zwarte aarde te strooien. En zijn antwoord bestaat uit maar drie woorden:’Iedereen doet het.’ Ik kijk rond. Allemaal hebben ze zand uit de zandbak gehaald, allemaal smijten ze zand over hun tuintjes. De uitgedeelde plantjes hebben ze al lang kapot getrapt. Ze bouwen forten en kastelen, zij slaan elkaar op hun koppen met hun scheppen. Ze zitten elkaar achterna, ze hebben de bloemetjes van de planten afgerukt en die in hun haren gestoken. Ik begin te huilen.

Als hij zijn beklag gaat doen bij de Meester, krijgt hij nul op het rekest:

’je bent ’n knap jong’n. Natuurlijk, Richard, zand is onvruchtbaar, dat heb je goed onthouden, maar iedereen hoeft toch niet te doen wat jij wil? De tuintjes zijn er ook om in te spelen. En hou nu op met dat gejank, want, man ach man, sliep uit, wat een lelijk gezicht heb je nou als je zo staat t’ grien’n.

Het accent van de schoolmeester is Gronings, en niet Twents, zoals dat van Minister Kamp, maar verder zijn de parallellen toch opvallend.

Het kon natuurlijk ook niet werken, om met veertig partijen met verschillende belangen tot een akkoord te komen. En dat is dan ook niet gebeurd, en gaat ook niet gebeuren. De ‘overeenkomst op hoofdlijnen’, levert een treurig beeld op. Allereerst is de ambitie voor hernieuwbare energie omlaag geschroefd en naar achteren geschoven. Eén – nul voor de kolenboeren. Daarnaast wordt gewag gemaakt van het sluiten van kolencentrales, maar dit is helemaal niet afgesproken. En voor zover het gaat gebeuren, had er ook niets over afgesproken hoeven te worden. De meeste centrales die worden genoemd zijn allen oeroud en overleven het de komende jaren zonder forse herinvesteringen niet. Twee -  nul. De bijstook in kolencetrales zou beperkt worden. Maar met de in de overeenkomst genoemde 25 petajoule, worden alle niet gesloten centrales tot het maximum gevuld met hout. Drie – nul.

Dan worden er nog wat reeds bestaande plannen gerecycled (isolatie-investeringen uit het bouwakkoord) en zijn er nog wat sigaren uit eigen doos (de commitment aan windenergie, zonder welke de oorspronkelijke doelstelling van 16% sowieso nooit gehaald had kunnen worden), katten in de zak en citroenen die knollen blijken (het belastingvoordeel ‘na de meter’ gaat erop neerkomen dat de belasting omhoog gaat, niet omlaag) . Tien – nul.

Jammer, jammer. Een gemiste kans. Voor Draijer en voor Nederland. Het zou wel beter zijn als er wat meer openheid gegeven wordt over het falen van deze besprekingen. Dan hoeven we de komende maanden niet iedere week te lezen dat er een ‘energieakkoord’ aankomt. Kunnen de journalisten ook gewoon weer hun werk doen.

En Wiebe, wat moet hij nu? Hetzelfde wat Richard gedaan heeft. Zich realiseren dat hij het moet opgeven om mensen die hem niet willen begrijpen te beïnvloeden en een omgeving zoeken waar er wel naar hem geluisterd wordt. Is er niet ergens een universiteit met een vacature?

Ebel Kemeling

  • Hollander

    100% mee eens. Meneer Kemeling, misschien zou u eens kunnen analyseren hoe het komt dat heren als Draijer zich in Nederland zo graag willen lenen voor dit soort acteerwerk ? Wellicht komt u er dan achter dat dit land stilstaat omdat de Nederlander in de basis hypocriet is en liever wegduikt voor verantwoordelijkheid. En dat heren als Draijer precies de juiste achternaam hebben om zich omhoog te werken; nomen est omen. Niet vreemd dat de onderdanen nog steeds staan te juichen bij een koningshuis dat goed toneel speelt, een miljard of twee in Londen en Zwiterserland heeft geparkeerd, belasting ontwijkt, jurkjes van 30.000 Euro draagt en zich laat voorstaan op initiatieven als microkredietjes in de derde wereld. Een land krijgt wat het verdient ! Prima energieakkoord dus, voor Nederland.

  • Onpartijdig

    Topgluiperds zijn het die onze bedrijven en land besturen – een grote poppenkast opvoeren, enkel voor eigen belang, met types als Herman Wijffels voorop … http://herstelderepubliek.wordpress.com/2013/07/24/herman-wijffels-topgluiperd/

  • Ewald

    De onstuitbare opmars van de bestuurlijke larie en beleidsmatige lulkoek … http://www.nrcnext.nl/blog/2011/07/22/de-onstuitbare-opmars-van-de-bestuurlijke-larie/

volg dewetvankemeling.com